Skip to main content
DwellSoul 宅魂
Các truyền thống · 風水 · 풍수 · Phong Thủy

Ba truyền thống, một cội nguồn

Phong thủy Trung Hoa, Phong thủy Hàn Quốc (Pungsu) và Phong thủy Việt Nam cùng chung một cội nguồn chữ viết — nhưng không cùng một lời đáp.

Cội nguồn chung

Một cội nguồn chữ viết

Cả ba đều thừa hưởng chung một cội nguồn chữ viết — 風水, “gió và nước” — nhưng không cùng một lời đáp. Tên gọi theo truyền thống được truy về cuốn Táng Thư (葬書 · Zàngshū) thế kỷ thứ tư, tương truyền của Quách Phác (郭璞, 276–324): khí cưỡi gió thì tản, gặp nước thì dừng. Quanh đó tụ lại một ngôn ngữ cổ xưa hơn — âm và dương, Bát Quái (八卦) của Kinh Dịch (易經), và Ngũ Hành (五行) của lối tư duy tương quan Trung Hoa. Ba dân tộc tiếp nhận vốn từ ấy và dựng nên ba bộ môn riêng biệt. Họ chung những con chữ; mỗi truyền thống học cách đọc chúng theo một cách khác nhau.

Ba truyền thống

Ba bộ môn, ba câu hỏi

Mỗi truyền thống lấy vốn từ chung và đặt ra câu hỏi riêng của mình về ngôi nhà.

Trung Hoa · truyền thống gốc

Phong thủy Trung Hoa (風水)

Phong thủy Trung Hoa là truyền thống ra đời sớm nhất và được hệ thống hóa công phu nhất trong ba truyền thống, và thường được truyền dạy qua hai dòng lớn. Phái Hình Thế (形勢派) đọc hình thể của đất — long mạch (龍脈) của núi non, thế tụ của nước, và bốn thế Tứ Linh nên ôm lấy một thế đất: Huyền Vũ (玄武) ở sau, Thanh Long (青龍) và Bạch Hổ (白虎) ở hai bên, Chu Tước (朱雀) ở phía trước. Phái Lý Khí (理氣派) đọc trật tự vô hình bằng La bàn (羅盤) — Bát Trạch (八宅), Huyền Không Phi Tinh (玄空飛星), và sự xoay vần của thời gian qua các Nguyên Vận (元運) hai mươi năm. Truyền thống này được tham vấn cho kinh đô, cung điện, nhà ở và mộ phần khắp Trung Hoa — và là truyền thống gốc mà cả Hàn Quốc lẫn Việt Nam đều tiếp nhận từ đó.

Hàn Quốc · vùng đất

Phong thủy Hàn Quốc (Pungsu · 풍수 · 風水)

Hàn Quốc tiếp nhận Phong thủy Trung Hoa và lấy đất làm nguyên lý hàng đầu. Việc hệ thống hóa theo lối Hàn Quốc theo truyền thống gắn với nhà sư Doseon (道詵, 826/827–898) cuối thời Tân La, và môn này — pungsu-jiri (풍수지리 · 風水地理) — đọc thế đất trước khi viện đến bất kỳ công thức nào. Lý tưởng của nó là baesan-imsu (배산임수 · 背山臨水) — núi tựa lưng, nước trước mặt — và myeongdang (명당 · 明堂), “minh đường” nơi khí lắng tụ, được che chở bởi bốn quả đồi Tứ Thần Sa (사신사 · 四神砂). Pungsu góp phần định hình và biện minh cho các kinh đô triều đại: Hanyang, Seoul ngày nay, thường được đọc theo lối ấy, với núi Bugaksan/Baegaksan vươn lên sau trung tâm hoàng cung xưa và sông Hán trải trước thành phố. Lối hành nghề chính thống của Hàn Quốc nghiêng về hình thể đất và mộ phần tổ tiên, và thường không lấy trọng tâm là các bàn Phi Tinh (玄空飛星) đọc nội thất từng phòng được ưa chuộng trong lối la bàn Trung Hoa — đó là một khác biệt có chủ ý, không phải một thiếu sót.

Việt Nam · gia đình

Phong thủy Việt Nam (風水)

Việt Nam giữ lấy phương pháp cổ điển — cả la bàn lẫn hình thể đất — và bám rễ nó vào nếp nhà thường nhật. Một ví dụ nổi tiếng là kinh đô: năm 1010, vua Lý Thái Tổ dời triều đình từ Hoa Lư về Đại La — Hà Nội ngày nay, nơi ông đổi tên thành Thăng Long — và ca ngợi nó trong Chiếu dời đô là nơi “rồng cuộn hổ ngồi”. Trong ngôi nhà Việt, Phong thủy được cảm nhận qua nếp gia phong thường nhật: bàn thờ gia tiên được đặt ở vị trí trang trọng nhất, bếp và cửa chính được cân nhắc kỹ lưỡng, cùng các phép tính tuổi quen thuộc Kim Lâu (金樓), Hoang Ốc (荒屋) và Tam Tai (三災) được xem trước khi một gia đình xây cất hay dọn về. Trong bối cảnh luận giải ngôi nhà của DwellSoul, điều dễ thấy nhất khiến Phong thủy Việt Nam khác biệt không hẳn là phương pháp được thừa hưởng, mà là điểm neo trong gia đình của nó — dòng dõi tổ tiên, được tôn kính ngay trong đời sống của ngôi nhà.
Chúng liên hệ với nhau ra sao

Một cội nguồn, ba câu hỏi

Đặt trước cùng một ngôi nhà, ba truyền thống khởi đi từ những câu hỏi khác nhau — và đó chính là điểm cốt yếu. Phong thủy Trung Hoa hỏi khí chuyển động ra sao — một ngôi nhà tọa hướng, lưu chuyển và xoay vần theo thời gian thế nào. Phong thủy Hàn Quốc (Pungsu) hỏi ngôi nhà an tọa trong đất ra sao — núi nào tựa lưng, nước nào tụ trước mặt. Phong thủy Việt Nam hỏi ngôi nhà gánh đỡ dòng dõi gia đình ra sao — nơi tổ tiên được tôn kính, nơi đời sống thường nhật quây quần.

Mỗi truyền thống đều lo cho trọn vẹn một ngôi nhà; mỗi truyền thống khởi đi từ một cánh cửa khác nhau.

Khi cả ba đồng thuận, bạn có thêm sự vững tin. Khi chúng khác nhau, bạn có thêm sự thấu hiểu.

Hòa (和)

Ngôi nhà của bạn đang lên tiếng.
Hãy cùng nhau lắng nghe.